©ˆÌÚ ÂýÎ~àæ ×~¢ SßÌ¢‹˜æÌæ ÂýæçŒÌ ·~ Âêßü ·ëcæ·æ~¢ ·æ~ ·ëçcæ ·æØæ~ü ×~¢ âãØæ~» ÂýÎæÙ ·ÚÙ~ ·~ ©Î~Î~àØ â~ 1 קü 1920 ·æ~ ·ëçcæ çßzææ» ·è
S‰ææÂÙæ ãé§ü ‰æèÐ çÕýçÅàæ àææâÙ ·æÜ ×~¢ ·ëçcæ çß·æâ ·æØü·ý× °ß¢ ·ëçcæ ÂýàææâÙ ·è ¥æ~Ú Ø‰ææ~ç¿Ì ŠØæÙ Ùãè¢ çÎØæ »ØæÐ Âý‰æ× çßàß Øéf ·~ ©ÂÚæ¢Ì ·ëçcæ ÿæ~˜æ ·~ ¥æ·ÜÙ °ß¢ âéÛææß Î~Ù~ ·~ ©Î~Î~àØ â~ 1926 ×~¢ ÚæØÜ ·×èàæÙ ¥æÙ °»ýè·Ë¿Ú ·è çÙØéçvÌ ·è »§ü çÁâÙ~ 1928 ×~¢ ¥ÂÙè çÚÂæ~Åü Âý·æçàæÌ ·èÐ §â çÚÂæ~Åü ×~¢ ÈâÜ ©ˆÂæÎÙ °ß¢ ·ëçcæ ÿæ~˜æ ×~¢ â¢àææ~çŠæÌ ¥Ùé⢊ææÙæ~¢ §ˆØæçÎ â¢SÌéçÌØæ~¢ ÂÚ 1928 ×~¢ çàæ×Üæ ·æ‹Èý~‹â ×~¢ çß¿æÚ ãé¥æ ¥æñÚ §â~ zææßè ·ëçcæ çß·æâ ·~ MŒæ ×~¢ Sßè·æÚ ç·Øæ »ØæÐ çÚÂæ~Åü ·~ ¥ÙéMŒæ 1929 ×~¢ §{ÂèçÚØÜ ·æñ¢çâÜ ¥æÈ °»ýè·Ë¿Ú çÚâ¿ü (ßÌü×æÙ ×~¢ §ç‡ÇØÙ ·æñ¢çâÜ ¥æÈ °»ýè·Ë¿Ú çÚâ¿ü) ·~ S‰ææÂÙæ ·è »§üÐ §âè ·ý× ×~¢ ©ˆÌÚ ÂýÎ~àæ ×~¢ zæè ·ëçcæ çßzææ» ·æ Âýàææâçⷠɸ¡æ¿æ ÌñØæÚ ç·Ø~ ÁæÙ~ ·~ ÂýØæâ ÂýæÚ{zæ ãé°Ð ßcæü 929 â~ 1933 Ì· ¥ˆØ‹Ì ¥æç‰æü· ç»ÚæßÅ ÚãÙ~ °ß¢ §â ¥æ~Ú Ø‰ææ~ç¿Ì ÂýØæâ Ù ãæ~Ù~ â~ 1944 Ì· ·ëçcæ ÂýàææâÙ ·è zæêç×·æ °ß¢ ©ÂØæ~ç»Ìæ Ù»‡Ø ÚãèÐ
         çmÌèØ çßàß Øéf °ß¢ Î~àæ ·~ çßzææÁÙ ·~ ÕæÎ ·ëçcæ ©ˆÂæÎÙ ·è ×æò» °ß¢ ¥æÂêçÌü ×~¢ ÂñÎæ ãé° zææÚè ¥â¢ÌéÜÙ ·~ ÂçÚ‡ææ×SßMŒæ ·ëçcæ ¥Ùézææ» ·æØü·ý× ×~¢ °· ÂýàææâÙ ·æ~ Ü»æÙæ ÂǸæÐ ÓÓ¥çŠæ· ¥‹Ù ©ÂÁæ¥æ~¢ÓÓ Áæò¿ âç×çÌ ·è çÚÂæ~Åü ·~ ¥æŠææÚ ÂÚ 1952 ×~¢ ÚæcÅþèØ ÂýâæÚ â~ßæ ·æ~ âæ×éÎæçØ· çß·æâ ·æØü·ý× ·æ ¥¢» ÕÙæ çÎØæ »ØæÐ Øæ~ÁÙæ ¥Ùézææ» mæÚæ çâ¢ã âç×çÌ ·~ 1963 ·è çÚÂæ~Åü ·~ ¥æŠææÚ ÂÚ ·ëçcæ ÂýàææâÙ ·æ~ Âýzææßè ÕÙæÙ~ ã~Ìé ÂýØæâ ÂýæÚ{zæ ãé° ¥æñÚ Úæ…Ø SÌÚ ÂÚ ·ëçcæ çß·æâ â~ âèŠæ~ ÁéǸ~ çßzææ»æ~¢ ·~ ·æØæ~ü ×~¢ ¥Ùé׋ßØ °ß¢ âÌÌ ¥ÙéŸæß‡æ °ß¢ ×êËØ梷٠ã~Ìé ·ëçcæ ©ˆÂæÎÙ ¥æØévÌ ·è çÙØéçvÌ ·è »§üÐ ·ëçcæ çßàß-çßlæÜØæ~¢ °ß¢ ·ëçcæ ×ãæçßlæÜØæ~¢ ·è S‰ææÂÙæ ·èÐ ÁÙÂÎæ~¢ ×~¢ ·ëçcæ çß·æâ ·æØü·ý×æ~¢ ·~ çÜ° çß·æâ wæ‡Çæ~¢ ·æ~ §·æ§ü ·~ MŒæ ×~¢ S‰ææçÂÌ ç·ØæÐ
         zææÚÌ âÚ·æÚ mæÚæ çÙØévÌ ÚæcÅþèØ ·ëçcæ ¥æØæ~» Ù~ 1970 ×~¢ Âý·æçàæÌ ¥ÂÙè çÚÂæ~Åü ×~¢ ·ëçcæ çß·æâ ã~Ìé °· Âýzææßè ÂýàææâçÙ· gæØæ ÌñØæÚ ·ÚÙ~ ·æ zæè âéÛææß çÎØæÐ
        ÂýÎ~àæ ×~¢ ¥æŠæéçÙ· ·ëçcæ Ì·Ùè·æ~¢ ·~ ÃØæ· °ß¢ Âýzææßè Âý¿æÚ-ÂýâæÚ ã~Ìé Âý‰æ× ÕæÚ 1985-86 ×~¢ Âýçàæÿæ‡æ °ß¢ â{·ü Øæ~ÁÙæ ·æ
àæézææÚ{zæ ÂýÎ~àæ ·~ ¿æÚ ×‡ÇÜæ~¢ ×¢~ ãé¥æÐ §â Øæ~ÁÙæ ·~ ×æŠØ× â~ ÂýÎ~àæ ×~¢ Âý‰æ× ÕæÚ ·ëçcæ çßzææ» ·æ °· Éæò¿æ ÂçÚÜçÿæÌ ãé¥æ çÁâ·~ ×æŠØ× â~ »æòß-»æòß Ì· Ì·Ùè·æ~¢ ·æ Âý¿æÚ-ÂýâæÚ ãé¥æÐ çÁâ·~ ©ˆâæãߊæü· ÂçÚ‡ææ× zæè âæ×Ù~ ¥æ°Ð
çßàß Õñ¢· Âæ~çcæÌ Åè0°‡Ç ßè0 Øæ~ÁÙæ ·~ â×æŒÌ ç·Ø~ ÁæÙ~ °ß¢ ç·âæÙ âãæØ·æ~¢ ·æ~ Õãé©Î~Î~àæèØ ·×èü ÕÙæ° ÁæÙ~, ¥æÂêçÌü Øæ~ÁÙæ °ß¢ ·ëçcæ ¥çzæØ‹˜æ‡æ ·è ·æØüàææÜæ¥æ~ ·æ~ â×æŒÌ ·ÚÙ~ ·æ Âýzææß ·ëçcæ ©ˆÂæÎÙ ÂÚ ÂçÚÜçÿæÌ ãé¥æÐ
        ÂýÎ~àæ ×~¢ ÕɸÌè ãé§ü ÁÙâ¢wØæ ·è wæælæ‹Ù ¥æßàØ·Ìæ ·è ÂêçÌü Âýæ·ëçÌ· â¢âæŠæÙæ~¢ ·~ ßñ™ææçÙ· °ß¢ ‹ØæØæ~ç¿Ì âÎéÂØæ~» °ß¢ ÂýÕ‹ŠæÙ ·~ ×ãˆß ¥æßàØ·Ìæ ·è ÎëçcÅ»Ì ·ëçcæ çßzææ» ·~ ÂéÙü»çÆÌ ·ÚÙ~ ·è ¥æßàØ·Ìæ â×Ø-â×Ø ÂÚ ×ãâêâ ·è ÁæÌè ÚãèÐ §âè ÂçÚÂý~ÿØ ×~¢ ×æ¿ü 1992 ×~¢ ·ëçcæ ÂýÕ¢Šæ â¢S‰ææÙ Úã×æÙwæ~Ǹæ ÜwæÙª ×~¢ âç¿ß ·ëçcæ ©0Âý0 àææâÙ ·è ¥ŠØÿæÌæ ×~¢ ·ëçcæ çßzææ» ·è çßçzæ‹Ù â×SØæ¥æ~¢ ÂÚ çß¿æÚ çß×üàæ ã~Ìé °· ÕñÆ· â{‹٠ãé§ü çÁâ×~ ·ëçcæ çßzææ» ·~ çßzææ»èØ ÂéÙ»üÆÙ ·è ¥æßàØ·Ìæ ×ãâêâ ·è »§üÐ ÕñÆ· ×~¢ çÙ‡æüØ çÜØæ »Øæ ç· ·ëçcæ çÙÎ~àæ· Ø‰ææ~ç¿Ì ÂéÙ»üÆÙ ÂýSÌæß àææâÙ ·æ~ àæèƒæý ©ÂÜyŠæ ·ÚæØ~»~Ð
        ©vÌ ÕñÆ· ×~¢ ãé° çß¿æÚ çß×üàæ ·~ ¥ÙéMŒæ ̈·æÜèÙ ·ëçcæ çÙÎ~àæ· Ÿæè Õè0 ÇyÜê ¥{Õ~Ç·Ú Ù~ ¥ÂÙ~ ˜æ梷 4619 çÎÙæ¡· 23 ×æ¿ü 1992 mæÚæ ·ëçcæ çßzææ» ·~ ÂýSÌæçßÌ ÂéÙü»ÆÙ ×~¢ ·çÌÂØ Ù° ÂÎæ~ ¢·~ âëÁÙ, ̈·æÜèÙ ÂÎæ~¢ ·~ ©‘¿è·Ú‡æ °ß¢ S‰æç»Ì ÂÎæ~¢ ·~ ÂéÙüÁèçßÌ ç·° ÁæÙ~ ÂÚ â¢zææçßÌ M0 33.44 Üæwæ ·~ ¥çÌçÚvÌ ÃØØ ·æ~ §¢ç»Ì ·ÚÌ~ ãé° ÂéÙ»üÆÙ â{Õ‹Šæè ÂýSÌæß ©0Âý0 àææâÙ ·æ~ Âý~çcæÌ ç·ØæÐ
        ·ëçcæ çÙÎ~àæ· mæÚæ Âý~çcæÌ ÂéÙü»ÆÙ ÂýSÌæß ÂÚ àææâÙ ·~ ˜æ梷 575 / 12-1-05-02 95/98 çÎÙæò· 31.1.95 mæÚæ çÕ‹ÎéßæÚ ¥æwØæ ×æò»è »§ü çÁâ·æ ÂýˆØéˆÌÚ ·ëçcæ çÙÎ~àæ· Ù~ ¥ÂÙ~ ˜æ梷 774 çÎÙæ¡· 5 ÁéÜæ§ü 1995 mæÚæ ÂýSÌéÌ ç·ØæÐ